Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 21 Şubat Uluslararası Ana Dil Günü kapsamında düzenlenen programda “Dünya Dillerinde Türkçe” başlıklı sözlüğün tanıtımını yaptı. Çalışma, Türkçenin farklı coğrafyalarda ve çeşitli diller içinde bıraktığı izleri derleyerek kültürel hafıza, dil tarihi ve kültürel diplomasi açısından yeni bir başvuru kaynağı ortaya koyuyor.
Tanıtım toplantısı, Yunus Emre Enstitüsü tarafından Uluslararası Ana Dil Günü vesilesiyle düzenlendi. Etkinlikte konuşan Ersoy, eserin yalnızca bir sözlük değil, tarih boyunca toplumlar arasında kurulan temasların dile yansımasını gösteren kapsamlı bir çalışma niteliği taşıdığını vurguladı. Bakan, Türkçenin ticaret yollarından şehir hayatına, gündelik yaşamdan ilim çevrelerine kadar geniş bir alanda varlık gösterdiğine dikkat çekti.
Çalışmanın öne çıkan yönlerinden biri, Türkçe kökenli kelimelerin farklı ülkelerde ve dillerde hâlâ canlı biçimde kullanılmaya devam ettiğini ortaya koyması oldu. Tanıtımda verilen örnekler arasında Balkanlar ve Doğu Avrupa’daki günlük kullanımda yaşayan çok sayıda kelimeye işaret edildi. Bu yönüyle sözlük, tarihsel etkilenmenin yalnızca arşivlerde kalan bir iz olmadığını, bugün de konuşma dilinde yaşamayı sürdürdüğünü gösteriyor.
Ersoy, bazı dillerde iki bini aşan, bazılarında ise 1500’ün üzerinde Türkçe kökenli kelimenin kullanımda olduğuna dikkat çekti. Sözlükte yalnızca tarihsel karşılıkların değil, güncel konuşma ve yazı dilinde yaşayan örneklerin esas alınmasının, çalışmaya çağdaş ve bilimsel bir çerçeve kazandırdığı belirtildi. Böylece ortaya sadece geçmişe dönük bir liste değil, bugünün dil gerçekliğini de yansıtan sistematik bir envanter çıkmış oldu.
Tanıtımda Türkçenin uluslararası alandaki yumuşak güç etkisi de öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Ortak kelimelerin ve kavramların, toplumlar arasında görünmeyen ancak güçlü bağlar kurduğuna işaret edilirken, bu tür çalışmaların kültürel diplomasi açısından önemli bir zemin sunduğu ifade edildi. Türkçenin farklı ülkelerde bıraktığı izlerin kayıt altına alınması, hem akademik araştırmalar hem de kültürel ilişkiler açısından dikkat çekici bir veri alanı oluşturuyor.
Programda konuşan Yunus Emre Enstitüsü Başkanı Abdurrahman Aliy de ana dilin bireyin dünyayı anlamlandırdığı temel zemin olduğunu vurguladı. Aliy, hazırlanan sözlüğün Türkçenin dünya üzerindeki hafızasını görünür kılacağını ve geçmiş ile gelecek arasında köprü kuracak kalıcı bir başvuru kaynağına dönüşmesini hedeflediklerini belirtti. Etkinliğe eğitim, dil ve kültür kurumlarından üst düzey isimler de katıldı.
Bu tanıtımla birlikte “Dünya Dillerinde Türkçe” sözlüğü, Türkçenin yalnızca Türkiye sınırları içinde değil, geniş bir coğrafyada tarihsel ve toplumsal etkileşim üretmiş bir dil olduğunu yeniden gündeme taşıdı. Çalışma, Türkçenin başka diller içindeki izlerini görünür kılarken, dilin kültür, tarih ve diplomasiyle kurduğu çok katmanlı ilişkinin de altını çizmiş oldu.
Kültür politikaları açısından bakıldığında bu tür eserler, yalnızca dil araştırmalarına değil, ortak geçmişe dair hafızanın korunmasına da katkı sunuyor. Türkçenin farklı dillerdeki yansımalarını kayıt altına alan sözlük, önümüzdeki dönemde hem akademik incelemeler hem de kültürel işbirliği projeleri için önemli bir referans noktası olma potansiyeli taşıyor.
Yorum Paylaş