Ege Üniversitesi’nde geliştirilen ve patent başvurusu yapılan “Manyetik Anti-Kanser (MAT)” yaklaşımı, kanserli hücreleri mikro ve nano parçacıklar üzerinden seçici biçimde hedef almayı amaçlıyor. Sistem, hastalıklı hücrelerin bu parçacıkları almasının ardından dışarıdan manyetik titreşim ve kızılötesi destekli etkiyle hücre yapısını bozmayı hedefliyor. Araştırma ekibi, yöntemin hem tedavi hem de görüntüleme alanında kullanılabilecek bir platforma dönüşebileceğini değerlendiriyor.
Çalışma, Ege Üniversitesi bünyesinde Doç. Dr. Aylin Şendemir ile Dr. Olcay Kaan Çakır’ın yer aldığı ekip tarafından yürütüldü. Üniversitenin biyomalzeme ve biyoara yüz odaklı laboratuvar altyapısında geliştirilen proje için patent süreci başlatıldı. Araştırmanın çıkış noktası, mevcut kanser tedavilerinde sağlıklı dokuların da etkilenebilmesi ve daha seçici, daha düşük yan etkili yöntemlere duyulan ihtiyaç oldu.
MAT yaklaşımında temel fikir, kanser hücrelerine bağlanabilen ya da hücre içine alınabilen çok katmanlı mikro ve nanoparçacıkların kullanılması. Bu parçacıklar, hücreye ulaştıktan sonra dışarıdan kontrol edilen bir sistemle titreştiriliyor ve böylece kanserli yapının mekanik olarak hasara uğratılması hedefleniyor. Bu yönüyle yöntem, yalnızca kimyasal etkiye dayanmayan, fiziksel etkiyi de devreye alan bir model ortaya koyuyor.
Araştırmacıların değerlendirmesine göre bu yapı, kanser hücrelerinin büyüme ve yayılım süreçlerinde ihtiyaç duyduğu biyolojik mekanizmaları kullanarak hücreyi kendi içine aldığı parçacıklar üzerinden savunmasız bırakmayı amaçlıyor. Sistemde ayrıca kızılötesi ışıkla aktive edilen fotodinamik bileşenlerin de destekleyici rol üstlenmesi öngörülüyor. Böylece oksidatif stres oluşturan ek bir etkiyle hücre ölümünün güçlendirilmesi hedefleniyor.
Yöntemin en dikkat çekici iddialarından biri, sağlıklı hücrelere verilen zararın azaltılabilme ihtimali. Araştırma ekibi, bu sayede saç dökülmesi gibi yaygın yan etkilerin sınırlanabileceğini, ayrıca kemik içi dokular gibi erişimi güç bölgelerde de temassız uygulama potansiyeli bulunduğunu belirtiyor. Bu çerçevede sistemin, klasik tedavilerle ulaşılması zor bazı alanlarda yeni seçenekler oluşturabileceği değerlendiriliyor.
MAT yalnızca tedavi amacıyla değil, tümör dokusunun görüntülenmesinde de kullanılabilecek bir platform olarak tasarlanıyor. Mikro ve nanoparçacıkların tümör bölgesinde seçici biçimde birikmesi, onları kontrast ve işaretleyici ajan olarak öne çıkarıyor. Manyetik rezonans temelli görüntüleme ile optik ve kızılötesi görüntüleme imkanlarının birlikte değerlendirilmesi, özellikle tümör sınırlarının belirlenmesi, biyopsi hedefleme ve cerrahi planlama açısından yeni avantajlar sunabilir.
Araştırmanın geldiği aşamada teknoloji için patent başvurusu yapılmış olsa da deneysel testlerin henüz başlamadığı belirtiliyor. Ekip, farklı kanser türleri için ayrı hedefleme, dozlama ve uygulama protokollerinin geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor. Bu nedenle yöntemin klinik kullanımına geçmeden önce kapsamlı araştırma ve doğrulama süreçlerinden geçmesi gerekiyor.
Bu gelişme, kanser tedavisinde daha hassas hedefleme, daha düşük yan etki ve entegre görüntüleme gibi başlıklarda yeni bir araştırma alanının güçlendiğine işaret ediyor. Klinik aşamaya taşınabilirse, kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarını destekleyen ve ileri teknoloji tabanlı yerli sağlık çözümlerinin önünü açan önemli bir platforma dönüşebilir.
Yorum Paylaş